CM Mẹ & Bé, CM Sức khỏe

Tự kiểm tra vô sinh ! Nguyên nhân vô sinh ! Checklist tự kiểm tra

Chứng vô sinh

Tự kiểm tra vô sinh như thế nào ? Chứng vô sinh ở cả nam giới lẫn nữ giới |

Do bởi sự gia tăng độ tuổi mang thai – sinh nở mà những cặp vợ chồng phải đương đầu với chứng vô sinh đang ngày một tăng. Nếu như cứ nghĩ rằng “một ngày nào đó sẽ có thai thôi” rồi lần lữa trì hoãn việc đi khám, thì dễ dẫn đến khả năng có thai sẽ dần trở nên thấp đi.

Bài này sẽ hướng dẫn các hạng mục để bạn có thể tự kiểm tra vô sinh xem liệu mình có đang bị mắc phải, hay giải thích nguyên nhân của chứng vô sinh, và phương pháp xét nghiệm cho cả nam lẫn nữ giới. Nếu có bất kỳ triệu chứng nào khiến bạn lo lắng thì hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ nhé ! 

◇  ◇  ◇

Chứng vô sinh được hiểu như thế nào ?

“Chứng vô sinh” được hiểu là tình trạng không có thai trong một khoảng thời gian chung sống nhất định, dù vẫn thực hiện quan hệ tình dục ở cặp vợ chồng khỏe mạnh không sử dụng biện pháp tránh thai. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Nhật Bản thì khoảng thời gian nhất định này được lấy là 1 năm.

Nguyên nhân nào dẫn đến vô sinh ?

Nguyên nhân của chứng vô sinh

Nguyên nhân của chứng vô sinh | Image via mama-no-te

Nguyên nhân của chứng vô sinh có thể xuất phát từ nhiều thứ ở cả nam lẫn nữ. Tùy vào mỗi cặp vợ chồng mà cũng có không hiếm trường hợp do nhiều nguyên nhân phức tạp đan xen lẫn nhau, hay cả những trường hợp không rõ nguyên nhân. Tuy chúng ta thường có ấn tượng rằng chứng vô sinh là do nguyên nhân ở nữ giới, nhưng thật tế thì một nữa số ca vô sinh lại là vấn đề từ nam giới.

Nhằm để tăng xác suất có thai thì, tìm chặn các nguyên nhân gây vô sinh, và có hướng xử lý ngay từ sớm là việc quan trọng.

Nguyên nhân vô sinh ở nữ giới ?

Nguyên nhân vô sinh ở nữ giới được chia ra gồm “Tổn thương rụng trứng“, “Tổn thương vòi trứng“, “Tổn thương bám tử cung“.

Vô sinh ở nữ giới là do đâu

Vô sinh ở nữ giới là do đâu ? | Image via mama-no-te

  • Tổn thương rụng trứng
    Là việc tế bào trứng rụng ra từ buồng trứng vì một lý do nào đó mà không diễn ra bình thường. Phần lớn nguyên nhân của tổn thương rụng trứng là do bởi tổn hại chức năng của vùng dưới đồi ở não liên quan đến sự sản sinh hóc môn thúc đẩy sự rụng trứng. Những nguyên nhân khác có thể nghĩ đến như là “Hội chứng đa nang buồng trứng”, “Hội chứng Nang hoàng thể hóa không vỡ”, hay là “Suy buồng trứng sớm”.
  • Tổn thương vòi trứng
    Là tình trạng có thương tổn ở vòi trứng là đường đi của tinh trùng hay hợp tử, hoặc ở phễu vòi trứng là nơi nhận lấy tế bào trứng đã bị rụng. Do bởi ảnh hưởng từ bệnh Chlamydia, chứng lạc nội mạc tử cung, hay những phẫu thuật trong quá khứ ở vùng trong xương chậu mà gây ra tắc vòi trứng, hoặc phễu vòi trứng đóng làm trở nên không thể hứng trứng rụng.
  • Tổn thương bám tử cung
    Là tình trạng phôi thai không thể bám lại ở tử cung. Nguyên nhân chủ yếu của nó là do “U xơ tử cung” hay “Chứng Polyp tử cung”. Ngoài ra, do ảnh hưởng của phẫu thuật phá thai nhân tạo mà dẫn đến “Hội chứng Asherman” (dính nội tử cung) hay “Tổn hại nang hoàng thể” (nang hoàng thể không hoạt động bình thường để tiết ra hóc môn nữ Progesterone) cũng sẽ là nguyên nhân dẫn đến vô sinh.

Nguyên nhân vô sinh ở nam giới ?

Vô sinh ở nam giới là do đâu

Vô sinh ở nam giới là do đâu ? | Image via mama-no-te

Chiếm đến 80~90% nguyên nhân vô sinh ở nam giới là từ các vấn đề ở khả năng tạo ra tinh trùng, được gọi là “Tổn thương chức năng tạo tinh trùng”. Các bệnh như “Giãn tĩnh mạch thừng tinh” do sự hình thành những khối u phồng lên ở các tĩnh mạch xung quanh tinh hoàn là nguyên nhân gây ra tổn thương này. Nó dẫn đến các chứng thường thấy như “Chứng tinh trùng ít” nghĩa là có ít tinh trùng trong tinh dịch, hay “Chứng tinh trùng yếu” là chứng mà tinh trùng di động kém.

Một nguyên nhân khác của chứng vô sinh ở nam là do gặp vấn đề ở đường vận chuyển tinh trùng, tinh trùng không thể trộn lẫn vào tinh dịch, gọi là “Tổn thương lưu thông tinh trùng”. Hay sự trục trặc ở cương cứng hoặc bắn tinh, nói cách khác là “Yếu sinh lính” cũng là một nguyên nhân khác nữa cần kể đến. 

Nên làm gì khi có nghi ngờ mắc chứng vô sinh ?

Hãy tự kiểm tra sớm chứng vô sinh

Hãy tự kiểm tra vô sinh sớm nhất có thể | Image via mama-no-te

  • Vợ chồng mỗi người hãy tự kiểm tra
    Khi tình trạng không thể có thai kéo dài thì sự lo lắng “có lẽ là vô sinh” sẽ hiển hiện ra. Lúc này chắc hẳn sẽ có nhiều cặp vợ chồng đắn đo liệu có nên đến bệnh viện để kiểm tra không. Nhưng trước hết, mỗi người vợ hay chồng từng người hãy tự kiểm tra khả năng của chứng vô sinh, bằng cách dùng bảng checklist cho riêng nam và nữ.
  • Thời điểm đến bệnh viện là khi nào ?
    Trường hợp vợ chồng tuy quan hệ tình dục mà không thực hiện biện pháp tránh thai nhưng vẫn không thụ thai trong khoảng thời gian dài từ 1 năm trở lên, và khi tự kiểm tra lại thấy mình mắc phải dù chỉ 1 mục trong checklist thì hãy nên đến bệnh viện để kiểm tra. Hơn nữa, vì khả năng có thai sẽ giảm theo tuổi tác, nên nếu 1 trong 2 người có tuổi từ 35 trở lên thì dù cho không mắc phải bất kỳ mục nào trong checklist cũng nên sớm đi đến bệnh viện. Kiểm tra của bệnh viện rất chi tiết nên có thể sẽ tìm ra được nguyên nhân của vô sinh.

Checklist của nữ giới

Vô sinh nữ cần kiểm tra các mục nào

Vô sinh nữ cần kiểm tra các mục nào ? | Image via mama-no-te

  • Chu kỳ kinh nguyệt bất thường
    Chu kỳ kinh nguyệt bình thường là từ 25~38 ngày, nhưng trong trường hợp chu kỳ quá ngắn hoặc quá dài thì có thể sự rụng trứng không được diễn ra bình thường.
  • Đau bụng kinh dữ dội
    Trường hợp khi xuất hiện đau bụng kinh dữ dội “đau hơn tất cả những lần từ trước đây” hay thậm chí “thuốc giảm đau không tác dụng”, thì e là có thể đã mắc chứng lạc nội mạc tử cung mà dễ dẫn đến vô sinh.
  • Lượng máu kinh nguyệt nhiều – Chảy máu âm đạo
    Có khả năng là triệu chứng của u xơ tử cung hay chứng lạc nội mạc tử cung là nguyên nhân gây tổn thương bám tử cung.
  • Từng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục như bệnh Chlamydia
    Khi trong bộ phận sinh dục xảy ra viêm nhiễm hay dính chặt do bởi sự lây nhiễm Chlamydia hoặc lậu cầu khuẩn (vi khuẩn bệnh lậu Neisseria gonorrhoeae), sẽ là nguyên nhân gây vô sinh.
  • Từng bị ra sữa
    Ở trường hợp có hiện tượng chảy sữa từ đầu vú dù không phải đang trong thời kỳ cho con bú hay mang thai, thì có thể nghi ngờ bị mắc “Tăng prolactin máu”, là chứng mà Prolactin có vai trò ức chế kinh nguyệt hay rụng trứng bị tiết ra một cách bất thường.
  • Giao hợp đau
    Có khả năng là triệu chứng của chứng lạc nội mạc tử cung.
  • Mắc các bệnh như tiểu đường hay bệnh bướu tuyến giáp
    Bệnh tiểu đường có mối liên hệ mật thiết với “Hội chứng đa nang buồng trứng”. Mặc khác, khi sự sản sinh hóc môn tuyến giáp bị giảm đi do bởi bệnh bướu tuyến giáp, sẽ là nguyên nhân của bất thường kinh nguyệt.
  • Từng phẫu thuật phụ khoa
    Do ảnh hưởng của phẫu thuật phụ khoa làm xảy ra hiện tượng “dính chặt xung quanh ống dẫn trứng”. Ngoài ra, sau phẫu thuật phá thai mà dẫn đến “Hội chứng Asherman” dính nội tử cung, đây sẽ là nguyên nhân gây trục trặc bám tử cung.
  • Stress nhiều
    Do bởi stress quá độ mà gây mất cân bằng của hệ thần kinh tự chủ, dẫn đến chức năng rụng trứng bị suy giảm.
  • Hút thuốc
    Sự sản sinh hóc môn của buồng trứng sẽ bị ức chế do bởi hút thuốc, nó sẽ thúc đẩy nhanh việc lão hóa tế bào trứng.
  • Béo phì (BMI ≥ 25.0)
    Khi lượng mỡ nội tạng trong cơ thể phụ nữ tăng thì protein Adiponectin được tiết ra từ tế bào mỡ giảm đi. Đây là nguyên nhân gây ra các trục trặc của rụng trứng.
  • Quá gầy (BMI ≤ 18.5)
    Khi các mô mỡ trong cơ thể trở nên quá ít thì lượng Estrogen được tiết ra từ các mô mỡ giảm đi, dẫn đến dễ mắc chứng vô kinh.

Checklist của nam giới

Vô sinh nam cần kiểm tra các mục nào

Vô sinh nam cần kiểm tra các mục nào ? | Image via mama-no-te

  • Lượng tinh dịch lúc bắn tinh là ít
    Lượng tinh dịch bình thường là khoảng từ 2mL trở lên, nhưng trường hợp lượng quá ít thì có thể đã xảy ra việc tinh dịch chảy ngược vào trong bóng đái, gọi là “Xuất tinh ngược dòng”.
  • Tinh hoàn nhỏ – Đau hay có cảm giác khó chịu
    Có nghi ngờ về “Chứng giãn tĩnh mạch thừng tinh” mà ngăn cản chức năng sản xuất tinh trùng.
  • Từng bị bệnh quai bị sau khi đã trưởng thành
    Nam giới trưởng thành từ 15 tuổi trở lên, khi mắc bệnh quai bị (còn gọi là má chàm bàm) thường dễ bị biến chứng thành viêm tinh hoàn hay viêm mào tinh hoàn. Tuy hiếm gặp nhưng nó có thể gây teo thắt ống dẫn tinh dẫn đến “chứng bế tinh”.
  • Stress nhiều
    Không chỉ những bệnh về tinh thần như bệnh trầm cảm, mà đại loại tất cả những stress như căng thẳng giữa vợ chồng, stress trong công việc, hay những chấn thương tâm lý thời thơ ấu cũng đều là nguyên nhân của chứng rối loạn cương dương (liệt dương). Đây được gọi là rối loạn cương dương do tâm lý.
  • Hút thuốc
    Ngoài việc ảnh hưởng đến khả năng sản xuất tinh trùng, nó còn làm tăng nguy cơ mắc chứng rối loạn cương dương.
  • Đang mắc các bệnh lối sống như tiểu đường hay cao huyết áp
    Là nguyên nhân dẫn đến chứng rối loạn cương dương.
  • Từng mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục như bệnh Chlamydia
    Khi bị nhiễm Chlamydia hoặc lậu cầu khuẩn sẽ dẫn đến chứng “viêm mào tinh hoàn”, từ đó có khả năng gây ra trục trặc quá trình dẫn tinh.
  • Có thói quen làm nóng tinh hoàn
    Tinh trùng được biết là không chịu được nhiệt. Các thói quen cuộc sống như làm nóng tinh hoàn như “đặt laptop trên đùi để sử dụng”, “ngâm mình lâu trong bồn tắm nước ấm”, “thích mặc quần sịp bó sát” đều có thể dẫn đến giảm tinh trùng hay làm suy giảm khả năng vận động của tinh trùng.

Phương pháp xét nghiệm vô sinh như thế nào ?

Khám và xét nghiệm chứng vô sinh

Khám và xét nghiệm chứng vô sinh | Image via mama-no-te

  • Xét nghiệm vô sinh nữ
    Trường hợp nữ giới, có thể đến xét nghiệm tại khoa phụ sản của các bệnh viện lớn hoặc ở phòng khám chuyên điều trị vô sinh. Sau khi thăm khám và khám nội thì sẽ tiến hành các xét nghiệm cơ bản gồm siêu âm, xét nghiệm hóc môn thông qua lấy và phân tích máu, chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang (chụp HSG),  xét nghiệm sau giao hợp (Huhner test). Nếu có nghi ngờ về bất thường nào đó ở bước này thì tiếp theo mới tiến đến nội soi ổ bụng để kiểm tra tỉ mỉ.
  • Xét nghiệm vô sinh nam
    Trường hợp nam giới, có thể đến xét nghiệm tại khoa tiết niệu của các bệnh viện lớn hoặc ở phòng khám chuyên điều trị vô sinh. Xét nghiệm cơ bản là “xét nghiệm tinh dịch”,  tự lấy tinh dịch tại bệnh viện hoặc tại nhà để kiểm tra số lượng tinh trùng và khả năng vận động của nó. Sau đó mới tiến hành các xét nghiệm tỉ mỉ gồm xét nghiệm hóc môn và xét nghiệm nhiễm sắc thể.

Sớm tự kiểm tra vô sinh để nhắm đến việc có thai

Càng lớn tuổi thì khả năng mang thai càng giảm sút. Để tránh hối tiếc “giá như bắt đầu điều trị sớm hơn”, hãy cố gắng thực hiện tự kiểm tra vô sinh sớm nhất có thể, nếu thấy có nghi ngờ thì nên đi xét nghiệm. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến vô sinh, thậm chí có trường hợp còn không thể tìm ra được nguyên nhân, nhưng nếu có những xử lý ở giai đoạn sớm thì hoàn toàn có thể nâng cao tỉ lệ mang thai.

Nguồn: Tạp chí Mẹ & Bé MAMA NO TE Nhật Bản 17/12/2018
Tác giả: Ban biên tập MAMA NO TE
https://mamanoko.jp/articles/28827
Biên dịch: Pinotame | Ban biên tập TCHN

Đội ngũ y bác sĩ phụ trách nội dung của tạp chí Mẹ & Bé MAMA NO TE

Gồm nhiều y, bác sĩ trong nhiều lĩnh vực chịu trách nhiệm giám sát nội dung bài viết của Tạp chí Mẹ & Bé MAMA NO TE

ĐĂNG KÝ ĐỂ KHÔNG BỎ LỠ

BẤT KỲ THÔNG TIN NÀO TỪ TRA CỨU HÀNG NHẬT
Thông tin cập nhật mới nhất về Sản phẩm Nội địa Nhật & Bài viết sẽ được gửi về Email cho bạn.

ĐĂNG KÝ ĐƠN GIẢN NHANH CHÓNG
Nhập địa chỉ Email của bạn rồi nhấn nút “Đăng ký”, bạn sẽ nhận được mail xác nhận từ TCHN và nhấn nút “Xác nhận” trong mail là XONG ! 

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *